Xã Thanh Miện

     Trong quá trình đổi mới và hoàn thiện bộ máy quản lý ở cơ sở, việc sắp xếp, sáp nhập thôn là chủ trương đúng đắn, phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn hiện nay. Đây không chỉ là giải pháp nhằm tinh gọn tổ chức, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở mà còn góp phần tập trung nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới và nâng cao đời sống nhân dân. Tuy nhiên, bên cạnh sự đồng thuận, nhiều người dân vẫn băn khoăn rằng khi thôn được sắp xếp, sáp nhập thì những giá trị văn hóa truyền thống, những tên gọi đã gắn bó qua nhiều thế hệ có bị mai một hay không. Đây là tâm tư chính đáng, bởi mỗi thôn, mỗi làng quê không chỉ là một đơn vị hành chính mà còn là không gian văn hóa, nơi lưu giữ ký ức, phong tục tập quán, truyền thống hiếu học, tinh thần đoàn kết và những giá trị tốt đẹp được vun đắp qua nhiều thế hệ. 

      Đối với xã Thanh Miện, việc sắp xếp, tổ chức lại thôn đang được triển khai trên cơ sở các quy định của Trung ương, thành phố và phù hợp với tình hình thực tiễn của địa phương. Hiện nay, xã có 22 thôn với gần 44.900 nhân khẩu. Sau khi thực hiện phương án sắp xếp, xã dự kiến giảm từ 22 thôn xuống còn 19 thôn, bảo đảm 100% thôn đạt tiêu chuẩn về quy mô hộ gia đình theo quy định. Việc sắp xếp được nghiên cứu kỹ lưỡng, dựa trên các yếu tố về dân cư, vị trí địa lý, điều kiện phát triển kinh tế - xã hội cũng như sự tương đồng về phong tục, tập quán và đời sống văn hóa của người dân. Thực tế cho thấy, việc sắp xếp thôn là sự thay đổi về tổ chức hành chính, không phải là sự xóa bỏ lịch sử hay làm mất đi bản sắc của từng cộng đồng dân cư. Tên gọi hành chính có thể thay đổi để phù hợp với yêu cầu quản lý, nhưng những di tích lịch sử, đình, chùa, nhà văn hóa, các lễ hội truyền thống, gia phả dòng họ, phong tục tập quán và những giá trị văn hóa đặc trưng của mỗi làng quê vẫn được bảo tồn và phát huy. Bản sắc văn hóa không nằm ở một tên gọi đơn thuần mà được thể hiện qua đời sống tinh thần, qua truyền thống và tình cảm gắn bó của người dân với quê hương.

     Điều này được thể hiện rất rõ trong phương án sắp xếp thôn của xã Thanh Miện. Các thôn được đề xuất sáp nhập đều là những địa bàn liền kề, có sự tương đồng về lịch sử hình thành, phong tục tập quán và điều kiện sinh hoạt của người dân. Dự kiến, thôn Văn Khê và Phạm Khê sẽ sáp nhập thành thôn Văn Phạm; thôn Hòa Bình và Cao Lý sáp nhập thành thôn Cao Hòa; thôn Nại Trì và My Trì sáp nhập thành thôn My Nại Trì. Những tên gọi mới đều mang tính kế thừa, kết hợp tên gọi của các thôn cũ, thể hiện sự trân trọng đối với lịch sử và những giá trị truyền thống đã được hình thành qua nhiều thế hệ. Không chỉ giữ gìn tên gọi mang tính kế thừa, các thiết chế văn hóa tại địa phương cũng tiếp tục được bảo tồn và phát huy. 

     Theo phương án dự kiến, các nhà văn hóa hiện có vẫn được tiếp tục sử dụng làm nơi sinh hoạt cộng đồng; các đình, chùa, sân thể thao và các công trình văn hóa khác tiếp tục phục vụ nhu cầu sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng và các hoạt động cộng đồng của nhân dân. Đây là minh chứng cho thấy việc sắp xếp thôn không làm mất đi không gian văn hóa làng quê mà còn tạo điều kiện để các giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được gìn giữ và lan tỏa. Lịch sử phát triển của đất nước đã chứng minh rằng, nhiều lần điều chỉnh địa giới hành chính được thực hiện nhưng những giá trị văn hóa truyền thống vẫn được gìn giữ nguyên vẹn. Điều làm nên sức sống của một vùng quê không phải là quy mô hay tên gọi hành chính, mà chính là tình làng nghĩa xóm, là truyền thống đoàn kết, là ý thức giữ gìn những giá trị tốt đẹp được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Tại Thanh Miện, nhiều thôn hiện nay vẫn duy trì hiệu quả các phong trào xây dựng đời sống văn hóa, khuyến học, giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ môi trường và xây dựng nông thôn mới. Chính những hoạt động đó mới là yếu tố cốt lõi tạo nên bản sắc riêng của mỗi cộng đồng dân cư. Vì vậy, dù có sự thay đổi về địa giới hay tên gọi hành chính, những giá trị tốt đẹp ấy vẫn tiếp tục được kế thừa và phát huy.

     Sắp xếp thôn còn mở ra những cơ hội mới cho sự phát triển. Khi quy mô dân cư được mở rộng, nguồn lực được tập trung hơn, việc đầu tư cơ sở hạ tầng, xây dựng các thiết chế văn hóa, tổ chức các hoạt động cộng đồng sẽ thuận lợi và hiệu quả hơn. Các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng đời sống văn hóa, phát triển kinh tế cũng có điều kiện phát triển mạnh mẽ hơn, tạo động lực để nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Đặc biệt, việc giảm số lượng thôn sẽ góp phần tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động của đội ngũ cán bộ ở cơ sở, tạo điều kiện để ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin, thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân. Đây là yêu cầu tất yếu trong quá trình xây dựng nền hành chính hiện đại, hiệu lực và hiệu quả.

      Để chủ trương sắp xếp thôn đạt hiệu quả cao, cùng với việc thực hiện đúng các quy định, cấp ủy, chính quyền và các tổ chức đoàn thể cần đặc biệt quan tâm đến công tác tuyên truyền, lắng nghe ý kiến nhân dân, đồng thời có những giải pháp thiết thực nhằm bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống. Những địa danh lịch sử, công trình văn hóa, lễ hội truyền thống, phong tục tốt đẹp cần tiếp tục được gìn giữ, phát huy như những tài sản quý giá của cộng đồng. Sắp xếp thôn là yêu cầu khách quan của quá trình phát triển. Điều quan trọng là trong quá trình ấy, chúng ta vừa đổi mới để tiến lên, vừa trân trọng và gìn giữ những giá trị đã được hun đúc qua nhiều thế hệ. Bởi suy cho cùng, sự phát triển bền vững không chỉ được đo bằng những con số tăng trưởng hay hiệu quả quản lý, mà còn được thể hiện ở khả năng bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa, truyền thống tốt đẹp của quê hương. Sắp xếp thôn không làm mất đi bản sắc và giá trị truyền thống. Ngược lại, nếu được thực hiện đồng bộ, khoa học và nhận được sự đồng thuận của nhân dân, đây sẽ là cơ hội để các giá trị văn hóa được gìn giữ, lan tỏa và tiếp tục phát triển trong một không gian cộng đồng rộng lớn, đoàn kết, văn minh hơn; góp phần xây dựng xã Thanh Miện ngày càng phát triển, giàu đẹp, hiện đại nhưng vẫn đậm đà bản sắc văn hóa quê hương.