Xã Thanh Miện

     Bệnh tan máu bẩm sinh (Thalassemia) được thế giới phát hiện và nghiên cứu từ năm 1925, tại Việt Nam bắt đầu được quan tâm từ những năm 1960. Ngày Thalassemia Thế giới (08/5) hằng năm là dịp quan trọng nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng, chia sẻ kiến thức và hỗ trợ người bệnh có cơ hội sống khỏe mạnh, lâu dài và hiệu quả hơn.

    Thalassemia là bệnh di truyền lặn, không phụ thuộc vào giới tính. Bệnh đặc trưng bởi tình trạng thiếu máu mạn tính và ứ sắt trong cơ thể, khiến người bệnh phải điều trị suốt đời. Nếu không được điều trị đầy đủ, người bệnh có thể chậm phát triển thể chất, giảm khả năng học tập và lao động, thậm chí gặp nhiều biến chứng nguy hiểm. Tại Việt Nam, ước tính có trên 10 triệu người mang gen bệnh, hơn 20.000 bệnh nhân cần điều trị thường xuyên và mỗi năm có khoảng 2.000 trẻ sinh ra mắc bệnh.

    Các biểu hiện thường gặp của bệnh bao gồm mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt, da xanh nhợt, vàng da, nước tiểu sẫm màu, trẻ chậm lớn, khó thở khi gắng sức và tim đập nhanh. Ở thể nặng, trẻ có thể xuất hiện triệu chứng từ rất sớm, chỉ sau vài tháng tuổi. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng như biến dạng xương mặt, gan to, lách to, dễ gãy xương, nhiễm trùng nặng và tổn thương các cơ quan quan trọng như tim, gan, tuyến nội tiết.

    Hiện nay, bệnh tan máu bẩm sinh chưa thể chữa khỏi hoàn toàn. Việc điều trị đòi hỏi chi phí lớn, cần nguồn máu an toàn và liên tục, gây áp lực không nhỏ cho hệ thống y tế và toàn xã hội. Tuy nhiên, đây là bệnh hoàn toàn có thể phòng tránh hiệu quả nếu được phát hiện sớm và chủ động sàng lọc.

    Việc tư vấn và khám sức khỏe trước hôn nhân đóng vai trò rất quan trọng, giúp phát hiện người mang gen bệnh để hạn chế nguy cơ kết hôn giữa hai người cùng mang gen. Các cặp vợ chồng nên thực hiện xét nghiệm sàng lọc trước khi mang thai để xác định nguy cơ và có hướng tư vấn phù hợp. Đối với phụ nữ mang thai thuộc nhóm nguy cơ cao, việc sàng lọc và chẩn đoán trước sinh theo chỉ định của cơ sở y tế chuyên khoa là cần thiết nhằm phát hiện sớm tình trạng bệnh của thai nhi. Bên cạnh đó, cần tránh kết hôn cận huyết thống vì đây là yếu tố làm gia tăng nguy cơ các bệnh di truyền, trong đó có Thalassemia.

    Cùng với đó, mỗi người dân cần chủ động tìm hiểu thông tin, nâng cao nhận thức và tích cực tham gia các chương trình sàng lọc, đồng thời lan tỏa kiến thức đến gia đình và cộng đồng. Tại Hải Phòng, người dân có thể tiếp cận dịch vụ xét nghiệm và sàng lọc tại các bệnh viện tuyến thành phố như Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp, Bệnh viện Phụ sản, Bệnh viện Trẻ em, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố và các trung tâm y tế, bệnh viện đa khoa. Ngoài ra, người dân cũng có thể lựa chọn thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu tại các cơ sở tuyến trung ương như Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương, Bệnh viện Phụ sản Trung ương, Bệnh viện Nhi Trung ương hoặc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội.

    Phòng, chống bệnh tan máu bẩm sinh cần sự chung tay của toàn xã hội, trong đó sàng lọc sớm là giải pháp then chốt. Mỗi người cần chủ động xét nghiệm khi cần thiết, nâng cao hiểu biết và vận động người thân cùng tham gia, góp phần bảo vệ sức khỏe cho chính mình và thế hệ tương lai. Hưởng ứng Ngày Thalassemia Thế giới (08/5/2026), mỗi chúng ta hãy cùng hành động bằng những việc làm thiết thực: nâng cao nhận thức, chủ động phòng ngừa và chia sẻ trách nhiệm với cộng đồng. Chỉ với một xét nghiệm đơn giản, chúng ta có thể bảo vệ con em mình khỏi gánh nặng bệnh tật, hướng tới một tương lai khỏe mạnh và không còn trẻ em sinh ra mắc bệnh tan máu bẩm sinh.