Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Đất nước hôm nay đã đổi thay, những cánh đồng xanh trở lại, những con đường mới nối dài khắp mọi miền Tổ quốc. Thế nhưng, có một nỗi đau vẫn âm thầm hiện hữu trong biết bao mái ấm gia đình Việt Nam – đó là nỗi đau chất độc da cam. Cuộc chiến tranh do Mỹ tiến hành ở Việt Nam là cuộc chiến tranh dài ngày nhất, có quy mô lớn nhất và gây hậu quả thảm khốc nhất trong lịch sử loài người. Từ năm 1961 đến 1971, quân đội Mỹ đã sử dụng khoảng 80 triệu lít chất độc hóa học, 61% tổng số đó là chất độc da cam, chứa 366kg dioxin. Dioxin là chất độc nhất trong các chất độc mà loài người biết đến. Những cánh rừng bị hủy diệt, đất đai và nguồn nước bị ô nhiễm, hệ sinh thái bị tàn phá nghiêm trọng. Nhưng đau đớn hơn cả là những hậu quả nặng nề đối với sức khỏe con người vẫn còn kéo dài cho đến tận hôm nay
Theo thống kê, 1/4 diện tích miền Nam Việt Nam bị phun rải, trong đó 86% diện tích bị phun rải trên 2 lần; 11% diện tích bị phun rải trên 10 lần; 86% hóa chất độc rải xuống rừng núi, đầu nguồn 28 con sông chính, 14% rải xuống đồng ruộng. Hầu hết các hệ sinh thái rừng của Nam Trung bộ, Duyên hải Trung bộ, Tây Nguyên, Đông Nam bộ và Tây Nam bộ đã bị tàn phá; hơn 3 triệu ha rừng nguyên sinh bị hủy hoại. Môi trường trên toàn miền Nam bị ô nhiễm nặng, các hệ sinh thái bị đảo lộn, một số loài động, thực vật quý hiếm bị tuyệt chủng…
Theo số liệu được Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam công bố, hơn 4,8 triệu người Việt Nam đã bị phơi nhiễm chất độc da cam/dioxin, trong đó hơn 3 triệu người là nạn nhân. Nhiều người vẫn đang từng ngày chống chọi với những căn bệnh hiểm nghèo, sống trong hoàn cảnh khó khăn. Đặc biệt, di chứng của chất độc da cam không chỉ dừng lại ở một thế hệ mà còn ảnh hưởng đến con cháu của họ. Có những em nhỏ sinh ra chưa một lần biết đến chiến tranh nhưng lại mang trên mình những dị tật bẩm sinh, những căn bệnh quái ác và một tuổi thơ không trọn vẹn.
Mỗi con số thống kê là một cuộc đời, một số phận. Đó là người cựu chiến binh mang trong mình những cơn đau triền miên sau chiến tranh. Đó là những người mẹ, người cha dành cả cuộc đời chăm sóc những đứa con không thể tự chăm sóc bản thân. Đó là những gia đình nhiều năm sống trong khó khăn nhưng vẫn luôn kiên cường, lạc quan, không đầu hàng trước số phận. Những câu chuyện ấy khiến bất cứ ai cũng không khỏi xúc động và càng thấu hiểu rằng hậu quả của chiến tranh chưa bao giờ thực sự khép lại.
Nỗi đau da cam vì thế không chỉ là nỗi đau của một cá nhân hay một gia đình mà là vấn đề nhân đạo, xã hội sâu sắc, đòi hỏi sự quan tâm, chia sẻ và chung tay của cả cộng đồng. Những năm qua, Đảng và Nhà nước luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo công tác khắc phục hậu quả chất độc hóa học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam; từng bước hoàn thiện các chủ trương, chính sách đối với người có công và người bị ảnh hưởng bởi chất độc hóa học. Ngày 14/5/2015, Ban Bí thư Trung ương Đảng ban hành Chỉ thị số 43-CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giải quyết hậu quả chất độc hóa học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam. Chỉ thị xác định công tác khắc phục hậu quả chất độc hóa học đối với môi trường và sức khỏe con người là nhiệm vụ cấp bách, lâu dài; là trách nhiệm của các cấp ủy Đảng, chính quyền, cán bộ, đảng viên, các tổ chức trong hệ thống chính trị và toàn xã hội. Giải quyết hậu quả chất độc da cam/dioxin, chăm sóc và giúp đỡ các nạn nhân vừa là trách nhiệm chính trị, vừa là sự thể hiện đạo lý, lương tâm và truyền thống nhân văn của dân tộc. Đây cũng là hoạt động thiết thực nhằm tri ân những người đã cống hiến, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc và hỗ trợ những người dân chịu hậu quả nặng nề do chiến tranh để lại.
Dân tộc Việt Nam từ bao đời nay luôn gìn giữ và phát huy truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa", "Thương người như thể thương thân". Chính những giá trị nhân văn ấy đã trở thành sức mạnh để chúng ta cùng nhau vượt qua khó khăn, hàn gắn những vết thương chiến tranh và chăm lo tốt hơn cho những người còn mang trên mình nỗi đau da cam. Kỷ niệm 65 năm Ngày Thảm họa da cam ở Việt Nam không chỉ là dịp để tưởng nhớ những mất mát mà chiến tranh để lại, mà còn là lời nhắc nhở mỗi chúng ta về trách nhiệm đối với cộng đồng. Hãy dành nhiều hơn sự quan tâm đến những gia đình có nạn nhân chất độc da cam, tích cực tham gia các hoạt động nhân đạo, ủng hộ Quỹ Nạn nhân chất độc da cam, động viên, giúp đỡ họ bằng những việc làm thiết thực nhất. Mỗi tấm lòng sẻ chia sẽ góp thêm một tia hy vọng. Mỗi nghĩa cử nhân ái sẽ tiếp thêm nghị lực cho những người đang ngày đêm vượt lên số phận. Và hơn hết, sự đồng hành của cộng đồng chính là nguồn động viên to lớn để các nạn nhân chất độc da cam cảm nhận được rằng họ không đơn độc, luôn có Đảng, Nhà nước và toàn xã hội ở bên.
Nhân kỷ niệm 65 năm Ngày Thảm họa da cam ở Việt Nam (10/8/1961 – 10/8/2026), hãy cùng nhau lan tỏa yêu thương, chung tay xoa dịu nỗi đau da cam bằng những hành động cụ thể, thiết thực. Đó không chỉ là trách nhiệm, mà còn là nghĩa tình, là đạo lý, là nét đẹp truyền thống của dân tộc Việt Nam – một dân tộc luôn biết tri ân quá khứ, sống nhân ái ở hiện tại và hướng tới một tương lai tốt đẹp hơn.