Với sự phát triển của công nghệ mới, các đường dây lừa đảo trực tuyến ngày càng tinh vi và có tổ chức, trong đó người cao tuổi bị nhắm tới như một nhóm dễ tổn thương.
Những năm gần đây, lừa đảo trực tuyến không còn diễn ra nhỏ lẻ mà đã phát triển thành các đường dây có tổ chức, hoạt động xuyên quốc gia với sự hỗ trợ của công nghệ hiện đại. Các thủ đoạn ngày càng tinh vi, được thiết kế để đánh trúng tâm lý, thói quen và điểm yếu của từng nhóm nạn nhân, trong đó người cao tuổi nổi lên như một mục tiêu dễ bị khai thác.
Việt Nam hiện có khoảng 16,1 triệu người cao tuổi, chiếm hơn 16% dân số. Đây là nhóm đối tượng vừa có quy mô lớn, vừa tồn tại nhiều yếu tố dễ bị tổn thương trong môi trường số. Điểm chung thường thấy là sự hạn chế về kỹ năng công nghệ, tâm lý dễ tin, ngại làm phiền con cháu và xu hướng muốn xử lý nhanh các tình huống phát sinh.
Thực tế cho thấy, chỉ cần một cuộc gọi, một tin nhắn hay một đường link giả mạo, nhiều người cao tuổi có thể rơi vào bẫy của các đối tượng lừa đảo. Theo Bộ Công an, trong 8 tháng đầu năm 2025, cả nước ghi nhận hơn 1.500 vụ lừa đảo qua mạng, tăng 65% so với cùng kỳ năm trước, gây thiệt hại hơn 1.660 tỷ đồng.
Cùng thời gian, hơn 4.000 tên miền độc hại đã bị phát hiện với nhiều thủ đoạn mới như giả mạo hình ảnh bằng deepfake, lừa đảo qua tiền ảo, chiếm đoạt mã OTP, giả danh cơ quan chức năng hoặc ngân hàng. Những con số này cho thấy lừa đảo trực tuyến đã trở thành loại tội phạm có tổ chức, liên tục thích ứng với công nghệ để mở rộng phạm vi hoạt động.
Các hình thức lừa đảo phổ biến hiện nay gồm giả danh cơ quan chức năng, dựng kịch bản tai nạn, giả mạo nhân viên nhà mạng, thông báo trúng thưởng, kêu gọi từ thiện hoặc chuyển nhầm tiền. Điểm chung của các chiêu trò là tạo cảm giác khẩn cấp, buộc nạn nhân phải hành động ngay mà không kịp kiểm chứng.
Theo các chuyên gia, với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo, các cuộc tấn công ngày càng được “cá nhân hóa.” Tội phạm có thể thu thập dữ liệu, phân tích hành vi và xây dựng kịch bản phù hợp với từng nạn nhân, làm tăng đáng kể mức độ thuyết phục.
