Xây dựng môi trường không khói thuốc lá – bảo vệ sức khỏe mỗi người, mỗi gia đình
Thuốc lá là một trong những yếu tố nguy cơ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người. Không chỉ người trực tiếp sử dụng thuốc lá phải đối mặt với những tác hại đối với sức khỏe, những người xung quanh khi thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc cũng có thể bị ảnh hưởng. Vì vậy, thực hiện nghiêm Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá và xây dựng môi trường không khói thuốc là trách nhiệm của mỗi cá nhân, gia đình, cơ quan, đơn vị và toàn xã hội.
Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá số 09/2012/QH13 được Quốc hội thông qua ngày 18/6/2012, có hiệu lực từ ngày 01/5/2013. Đến năm 2026, các quy định của Luật đã được hợp nhất tại Văn bản số 11/VBHN-VPQH ngày 06/02/2026, trong đó cập nhật những nội dung sửa đổi, bổ sung của các luật có liên quan. Luật quy định các biện pháp giảm nhu cầu sử dụng thuốc lá, kiểm soát nguồn cung cấp thuốc lá và các điều kiện bảo đảm cho công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Chủ động bảo vệ mình và những người xung quanh
Một trong những nội dung quan trọng của Luật là nâng cao trách nhiệm của mỗi người trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Người hút thuốc có nghĩa vụ không hút tại những địa điểm có quy định cấm; không hút trong nhà khi có trẻ em, phụ nữ mang thai, người bệnh, người cao tuổi; đồng thời có trách nhiệm giữ gìn vệ sinh môi trường và không để hành vi hút thuốc ảnh hưởng đến người khác. Luật cũng quy định nhiều biện pháp như tuyên truyền, giáo dục về tác hại của thuốc lá, cảnh báo sức khỏe trên bao bì và xây dựng các địa điểm không khói thuốc.
Các địa điểm cấm hút thuốc hoàn toàn trong nhà và trong phạm vi khuôn viên bao gồm cơ sở y tế; cơ sở giáo dục, trừ một số cơ sở giáo dục thuộc trường hợp luật quy định riêng; cơ sở chăm sóc, nuôi dưỡng, vui chơi, giải trí dành riêng cho trẻ em; cơ sở hoặc khu vực có nguy cơ cháy, nổ cao. Luật cũng quy định cấm hút thuốc hoàn toàn trong nhà tại nhiều nơi công cộng, nơi làm việc và trên một số phương tiện giao thông công cộng.
Việc chấp hành những quy định này không chỉ là thực hiện pháp luật mà còn thể hiện sự văn minh, trách nhiệm và tôn trọng quyền được sống trong môi trường trong lành của những người xung quanh.
Môi trường không khói thuốc mang lại nhiều lợi ích
Xây dựng môi trường không khói thuốc trước hết giúp giảm nguy cơ tiếp xúc thụ động với khói thuốc, đặc biệt đối với trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và những người có sức khỏe yếu. Không gian sống, học tập và làm việc không có khói thuốc góp phần tạo môi trường trong lành hơn, hạn chế mùi khó chịu và các chất ô nhiễm phát sinh từ khói thuốc.
Tại cơ quan, công sở, trường học và các địa điểm công cộng, thực hiện môi trường không khói thuốc góp phần xây dựng nếp sống văn minh, môi trường làm việc an toàn và chuyên nghiệp; đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và Nhân dân.
Đối với gia đình, việc xây dựng “ngôi nhà không khói thuốc” giúp bảo vệ các thành viên không hút thuốc khỏi việc phải hít khói thuốc thụ động. Đây cũng là cách người lớn tạo môi trường sống tích cực, góp phần hạn chế việc trẻ em coi hút thuốc là một hành vi bình thường trong cuộc sống.
Môi trường không khói thuốc còn góp phần giảm nguy cơ cháy, nổ do việc sử dụng thuốc lá không đúng nơi quy định; giảm chi phí vệ sinh, xử lý tàn thuốc, đầu lọc thuốc và góp phần giữ gìn cảnh quan, môi trường xanh – sạch – đẹp.
Đưa quy định pháp luật vào đời sống
Để Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá thực sự đi vào cuộc sống, mỗi cơ quan, đơn vị, trường học, cơ sở y tế, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư cần tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền; thực hiện nghiêm quy định cấm hút thuốc; bố trí biển báo tại những khu vực cần thiết và đưa nội dung phòng, chống tác hại của thuốc lá vào quy chế, nội quy phù hợp.
Mỗi cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, đoàn viên, hội viên và người dân cần phát huy vai trò gương mẫu; chủ động nhắc nhở người thân, bạn bè cùng chấp hành quy định, không hút thuốc tại nơi cấm và không để khói thuốc ảnh hưởng đến người khác.
Đặc biệt, đối với trường học, việc duy trì môi trường không khói thuốc có ý nghĩa quan trọng trong xây dựng trường học an toàn, lành mạnh, góp phần giáo dục học sinh hình thành lối sống tích cực và ý thức bảo vệ sức khỏe từ sớm.
Phòng, chống tác hại của thuốc lá không phải là trách nhiệm của riêng ngành Y tế mà cần sự chung tay của toàn xã hội. Mỗi cơ quan không khói thuốc, mỗi trường học không khói thuốc, mỗi gia đình không khói thuốc sẽ góp phần hình thành một cộng đồng khỏe mạnh, văn minh và an toàn.
Hãy cùng thực hiện nghiêm Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá; nói không với thuốc lá tại nơi cấm và chung tay xây dựng môi trường không khói thuốc – vì sức khỏe của bản thân, gia đình và cộng đồng.